VOLKERT
VAN DER GRAAF

Over Volkert van der G. bestaat een complottheorie dat
deze in opdracht van de kroon de moord op Pim Fortuyn heeft uitgevoerd. Onze
ooit onvolprezen ballerina Ine Veen heeft daar een boek over geschreven. Ook is
er tv documentaire over verschenen, met name over de rol van Mat Herben, een in
militaire kringen goed ingevoerde politicus. Al deze complottheorieën zijn door
de betrokkenen steeds met kracht van de hand gewezen.

Ik dacht hier weer aan na het zien van de tv uitzending
Pauw gisteravond 2 september 2016. Volkert van der G. is tot 18 jaar cel
veroordeeld maar is inmiddels weer op vrije voeten, zij het onder
toezichtstelling en meldingsplicht. Zijn advocaat heeft een procedure
aangespannen om die kwellende vrijheidsbelemmeringen ongedaan te krijgen. Het
zou voor zijn cliënt te belastend zijn.

In de onderhandelingen hierover met het openbaar
ministerie heeft Volkert van der G. de gesprekken stiekum met de band opgenomen.
Gedeelten van deze bandopnames werden in het tv programma Pauw door zijn
advocaat ten gehore gebracht. Wij hoorden daarop flarden van een gesprek ergens
op een justitiële locatie tussen Volkert van der G., diens advocaat, de advocaat
generaal Pieters van het openbaar ministerie met nog een vrouwelijke justitiële
functionaris. Het gesprek begint met een van de zijde van justitie in een
joviale popi jopie sfeer. Het gaat erom dat Volkert van der G. van de hem
belemmerende maatregelen afwil. Het verplichte psychiatrische onderzoek is
afgerond en zijn psychiaters hebben hem geestelijk gezond verklaard. Juridisch
gezien is er geen noodzaak meer Volkert van der G. nog een strobreed in de weg
te leggen.

Maar wat doet de advocaat generaal Pieters? Die laat
doorschemeren daar wel voor te voelen, maar er moet iets tegenover staan.
Volkert van der G. zou zich opnieuw aan een psychiatrisch onderzoek moeten
onderwerpen. Volkert van der G. weigert dat en zijn advocaat begint een rechtsprocedure
om zijn gelijk te halen, in welke rechtszaak ook de geluidsbandjes worden
ingebracht en waarvan het ministerie van justitie als belanghebbende dus
inmiddels op de hoogte is. Maar in een brief aan de Tweede Kamer schrijft de
minister van justitie Ard van der Steur met een omhaal van woorden dat hem van
die pogingen om Volkert van der G. over te halen tot nieuwe onderzoeken niets bekend is.

De advocaat van Volkert van der G. wilde in die tv
uitzending aantonen hoe de minister, die al vaker sorry had moeten zeggen,
andermaal in de fout gaat door zaken te ontkennen die wel degelijk gebeurd zijn
en daarbij de rechters voor de voeten loopt die in deze zaak nog een beslissing
moeten nemen. Dat is in strijd met ons rechtsstatelijk stelsel van de scheiding der
machten.

Ik kom nu weer op die complottheorie. Want er is een bepaalde
draad te herkennen. Het eerste is dat Volkert van der G. tot een onbegrijpelijk
lage straf is veroordeeld. Dat heeft geleid tot brede maatschappelijke weerstand hiertegen.
Het tweede is dat alhoewel justitie Volkert van der G. eigenlijk zou moeten laten
gaan, toch getracht wordt hem te blijven hinderen. Enerzijds zou in de complottheorie
de kroon hem moeten laten gaan, maar anderzijds wil men dat niet.

Dat laatste wordt echter begrijpelijk gelet op de brede maatschappelijk
weerzin tegen Volkert van der G.’s vrijlating. Het lijkt erop of enerzijds de kroon
voor Volkert van der G. de deur naar de vrijheid heeft open gezet, maar anderzijds
de politiek daar uit electorale overwegingen niet aan wil. Binnenskamers wordt getracht
Volkert van der G. te blijven hinderen omdat dat politiek goed uitkomt, maar de
minister deze duistere gang van zaken naar buiten moet verzwijgen.

Wat is er nu zo opmerkelijk aan dat geluidsbandje? Enerzijds
horen wij de advocaat generaal Pieters op zalvende toon Volkert van der G. proberen
over te halen tot iets waartoe hij niet verplicht is. Anderzijds horen wij Volkert
van der G. die de regie in handen lijkt te hebben. Die eist op dwingende
toon die geen tegenspraak lijkt te dulden van de advocaat
generaal dat het afgelopen moet zijn.

De toon van Volkert van der G. zegt veel over diens karakter
en voorspelt niet veel goeds. Maar ook kan eruit afgeleid worden dat hij rechten
claimt die niet openbaar zijn.